Rüzgargülünü bitişik yazıyoruz da mesela güneş gözlüğünü niye ayrı yazıyoruz? Çünkü güneş gözlüğü bi gözlük sonuçta. Yada ne bileyim mesela kapı kolu. Kapı kolunu icat eden adam hiç düşünmemiş bile ismini koyarken. Yani başkası icat etse gene kapı kolu olacaktı adı. Aynı şekilde güneş gözlüğü de. Ama rüzgargülü ne demek yani şimdi? Gül ne alaka? Güle benzetmiş işte adam yada öylesine sallamış kafadan. Yani rüzgargülü dediğimiz nesneye baktığımızda rüzgar da görmüyoruz gül de görmüyoruz. Yeni bir şey o artık. Yeni bir kavram. Dünyadan rüzgar diye bişey kalksa bile onun adı rüzgargülü olarak kalacak. Gül diye bişey kalmasa da aynı kalacak. Ama güneş gözlüğü öyle mi? Sorarım size. Gözlük kelimesini değiştirdik diyelim mesela. Gözüklere artık tiriloy diyoruz. O zaman güneş gözlüğüne de güneş tiriloyu deriz. Yada kapı yerine nimbüs diyor olsak kapı kolu da nimbüs kolu olurdu. İşte olayın şeyi burda. Rüzgargülü bir bileşik kelime. Ama işte güneş gözlüğü, futbol topu yukardaki sebeplerden dolayı bileşik kelime değil. Asla da olamayacaklar. Zaten bitişik yazılan kelime, ayrı yazılan kelime diye bişey yoktur. Her kelime zaten bitişik yazılır ama güneş gözlüğü bir kelime değil. Bir tamlama. Rüzgargülü kelime ama.
Evet artık öğrendiğimiz bilgileri uygulama zamanı geldi. Mesela düşünelim ne var böyle bileşik kelime mi yoksa iki ayrı kelime mi diye karıştırılan, hep yanlış yazılan ne var? Hı? Siz düşünmeyin. Ben düşündüm sizin yerinize. “Herşey” var. Var evet. Her şey yok belki ama herşey var.
Şey sözcüğünün kökü arapçadaki eşya sözcüğüne dayanıyor biliyosunuz. Zaten türkçede de sadece cansız varlıklar için kullanılıyor. Nadiren canlılar için kullanılabiliyor. O da hakaret anlamında falan.
Demek kiii?
Neymiş?
Şey söcüğünü değişitirip göy yapsak, gene de herşey sözcüğü aynen kalacakmış. Zaten bunlara bile gerek yok aslında. Bir sözcüğün bileşik olup olmadığını okunuşundan bile çıkarabilirsiniz. Oku mesela “herşey”i. Tek sözcük gibi okuyoruz zaten di mi?
Benim ilkokul ve ortaokulda bize öğretilen bilgilerden çıkardıklarım bunlar. Yanlışım varsa düzeltin. Olabilir yani hepimiz insanız neticede efenim. Diy mi diy mi?
“tylose”
2006 takviminizi istemeyi unutmayın.
tylose, the pek bi other admin. (saççmalamayın -ty)
25 yorum “hayat evren ve herşey”
tapoem yazmış. December 31st, 2005 13:49
“Şey sözcüğünü değişitirip göy yapsak, gene de herşey sözcüğü aynen kalacakmış. Zaten bunlara bile gerek yok aslında. Bir sözcüğün bileşik olup olmadığını okunuşundan bile çıkarabilirsiniz. Oku mesela “herşey”i. Tek sözcük gibi okuyoruz zaten di mi?”
“Yada kapı yerine nimbüs diyor olsak kapı …”
bakın, kendi kendinizi yalanlamışsınız. yalancı, iğrenç ve adi bir insansınız.
ben çok da takmıyorum. ister her şey yazın, isterseniz herşey yazın ama okunduğu şekilde yazın. yani yapıcam yazmak da doğru bence, yapacağım yerine. en azından internette böyle. o da değil, yapcm demekten iyidir, güzeldir, süperdir.
tylose yazmış. December 31st, 2005 14:49
ben zaten karşı çıkmıyorum ona. bence de okunduğu gibi yazılmalı. yapıcam, edicem, valla, naber gibi. ama yalanlama olayına gelirsek.. saçççmalamayın! yada da bitişik yazılır aynı sebepten. onun için de ayrı makalele yazamam kusura bakmayın.
tapoem yazmış. December 31st, 2005 14:52
e mümkünse o zaman “yada da” yı bitişik yazın. zira ya anlamlı bir şeydir, “ya da” da onun anlamından türemiş başka bir şeydir. kendinizle çelişiyorsunuz sanırım.
tylose yazmış. December 31st, 2005 14:54
saççmalamayın efenim. ne alakası var? “yada da” diye kalıplaşmış bir olgu olsaydı, o da gayet bitişik yazılacaktı tobü kü de. bakın tobü yazdım. okunduğu gibi yazdım. zira ağzımda tonviç var. tonviç.. dardanelden.. (olm araya reklam alıyorum)
tapoem yazmış. December 31st, 2005 15:05
heh işte. bakın, tobu kü’yü ayrı yazmışsınız. nerde kalıplaşmış olgu, nerde yeni yıl çoşkusu?
tylose yazmış. December 31st, 2005 15:09
çünkü iki sözcük de görevinin ve anlamının dışında çıkmamış. güneş gözlüğü gibi. futbol topu gibi. ama herşey gibi değil.
tapoem yazmış. December 31st, 2005 15:18
“ya da”‘yı da pekala bu kapsama sokabiliriz işte.
tylose yazmış. December 31st, 2005 15:42
e o da bitişik diyoruz zaten.
bu arada bir noktaya parmak atmak istiyorum.
tdk sözlüğüne bakarsanız “herşey”e de rastlayamazsınız “her şey”e de. yani tdk bu sözcüğü yoksayıyor. kalıplaşmış olarak görmüyor. sanki “her elma” yada “her kedi” gibi görüyor. ilginç tobü.
meri kırismıs,
een
colthron yazmış. December 31st, 2005 15:51
lan cıldırdınız mı siz :)
tapoem yazmış. December 31st, 2005 16:03
herşeye rastlayamayız, neden? herşey diye bi kelime yok zira. ama her diye bi kelime var, şey diye de bi kelime var. un da var..
tylose yazmış. December 31st, 2005 16:11
ama “herşey” kalıplaşmış olduğu için sözlükte olmak zorunda. “her un” sözlükte olmayabilir ama bu olmalıdır.
mutlu yıllar,
eren bey
tapoem yazmış. December 31st, 2005 16:28
sosisli sandviç de pekala kalıplaşmıştır ama sözlükte yoktur. iki sözcük anlamlarını korumaktadır. her şey gibi. şey cisim demektir, her bütün hepsi anlamındadır, her şey yerine bütün cisimler diyebiliriz. ama rüzgargülü için yel çiçeği veya başka şeyler diyemeyiz.
tylose yazmış. December 31st, 2005 17:21
kalıplaşmış her söz, sözlükte olmak zorunda değil tabi ki. sosisli sandviç, güneş gözlüğü gibi sözler tamamlama oldukları için zaten ne anlama geldikleri belli. ama “el ele” mesela. bu sözlükte olmak zorunda.
neyse,
şimdi yeni bir iddia ile karşımızdasınız galiba. “herşey” deki sözcükler anlamını ve görevini yitirirmemiştir diyorsunuz. bunu yarım saattir söylememeniz de ilginç. neyse işim var benim. ayrıca makaleleyi tekrar okuyun falan ne bileyim. bütün makalede onu açıkladım zaten. ne kalın kafalı insansınız siz.
neyse ben sevdiklerimi bekletmeyeyim. öpüyorum hepinizi. yeni yılda sağlık, mıtlılık, başarı gibi sıradan kavramlar sizin olsun.
tapoem yazmış. January 1st, 2006 23:06
çok microsoft bi insansınız. hayır, böyle demek yerine kafa karıştırma taktiğine giriyorsunuz. but it’s not the usual yada yada demek istiyorum google ağzıyla.
tylose yazmış. January 1st, 2006 23:08
ne diyosun be :)
tylose yazmış. January 1st, 2006 23:09
herneyse..
herşey yerine bütün cisimler diyemezsiniz. herşey çok daha geniş kapsamlı bir sözcüktür kanısına vardık biz.
tapoem yazmış. January 2nd, 2006 08:40
alla alla. çok dil bilimci teyzelerle mi vardınız bu kanıya anlamadım ki.
tylose yazmış. January 2nd, 2006 21:02
dilbilimci de bitişik yazılır. hayır ben kendim vardım bu kanıya. ben kendimden biz diye bahsederim.
mütevazilik.. .
tapoem yazmış. January 2nd, 2006 23:23
aa gene saçmalamışsınız.
“Her kelime zaten bitişik yazılır ama güneş gözlüğü bir kelime değil. Bir tamlama. Rüzgargülü kelime ama.”
“dilbilimci de bitişik yazılır.”
bilemiyoruz ailecek.
tylose yazmış. January 3rd, 2006 12:29
anlayan beri gelebilir
yada mail atabilir bana
tylose@gmail.com
tylose yazmış. January 3rd, 2006 12:50
olm 2006ya girdik hala tartışıyoruz. yeter lan :D
tapoem yazmış. January 3rd, 2006 16:00
hadi lem.
tylose yazmış. January 3rd, 2006 22:29
otur yerine
tylose yazmış. January 3rd, 2006 22:37
terbiyesiz
loloo yazmış. November 19th, 2008 18:13
ben aradığımı bulamadım oooooooooyuuuuuuuuuuuuuunnn iiiiiiiiiistiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiyooooooooooooooooooruuuuuuuuuuuuuuuum
Yorum Yazın