hayat evren ve herşey
December 31st, 2005Rüzgargülünü bitişik yazıyoruz da mesela güneş gözlüğünü niye ayrı yazıyoruz? Çünkü güneş gözlüğü bi gözlük sonuçta. Yada ne bileyim mesela kapı kolu. Kapı kolunu icat eden adam hiç düşünmemiş bile ismini koyarken. Yani başkası icat etse gene kapı kolu olacaktı adı. Aynı şekilde güneş gözlüğü de. Ama rüzgargülü ne demek yani şimdi? Gül ne alaka? Güle benzetmiş işte adam yada öylesine sallamış kafadan. Yani rüzgargülü dediğimiz nesneye baktığımızda rüzgar da görmüyoruz gül de görmüyoruz. Yeni bir şey o artık. Yeni bir kavram. Dünyadan rüzgar diye bişey kalksa bile onun adı rüzgargülü olarak kalacak. Gül diye bişey kalmasa da aynı kalacak. Ama güneş gözlüğü öyle mi? Sorarım size. Gözlük kelimesini değiştirdik diyelim mesela. Gözüklere artık tiriloy diyoruz. O zaman güneş gözlüğüne de güneş tiriloyu deriz. Yada kapı yerine nimbüs diyor olsak kapı kolu da nimbüs kolu olurdu. İşte olayın şeyi burda. Rüzgargülü bir bileşik kelime. Ama işte güneş gözlüğü, futbol topu yukardaki sebeplerden dolayı bileşik kelime değil. Asla da olamayacaklar. Zaten bitişik yazılan kelime, ayrı yazılan kelime diye bişey yoktur. Her kelime zaten bitişik yazılır ama güneş gözlüğü bir kelime değil. Bir tamlama. Rüzgargülü kelime ama.
Evet artık öğrendiğimiz bilgileri uygulama zamanı geldi. Mesela düşünelim ne var böyle bileşik kelime mi yoksa iki ayrı kelime mi diye karıştırılan, hep yanlış yazılan ne var? Hı? Siz düşünmeyin. Ben düşündüm sizin yerinize. “Herşey” var. Var evet. Her şey yok belki ama herşey var.
Şey sözcüğünün kökü arapçadaki eşya sözcüğüne dayanıyor biliyosunuz. Zaten türkçede de sadece cansız varlıklar için kullanılıyor. Nadiren canlılar için kullanılabiliyor. O da hakaret anlamında falan.
Demek kiii?
Neymiş?
Şey söcüğünü değişitirip göy yapsak, gene de herşey sözcüğü aynen kalacakmış. Zaten bunlara bile gerek yok aslında. Bir sözcüğün bileşik olup olmadığını okunuşundan bile çıkarabilirsiniz. Oku mesela “herşey”i. Tek sözcük gibi okuyoruz zaten di mi?
Benim ilkokul ve ortaokulda bize öğretilen bilgilerden çıkardıklarım bunlar. Yanlışım varsa düzeltin. Olabilir yani hepimiz insanız neticede efenim. Diy mi diy mi?
“tylose”
2006 takviminizi istemeyi unutmayın.
tylose, the pek bi other admin. (saççmalamayın -ty)